وب سایت تخصصی مهندس محمد علی زارع

 مقدمه
صنایع نفت و گاز و پتروشیمی در روند توسعه ی کلان کشور از اهمیت استراتژیکی برخوردار می باشد. ايران كشوري نفت خيز است و حجم عمدة درآمدهايش از اين ثروت ملي تأمين مي‌شود، توليد نفت خام در ايران به 4 ميليون و270 هزار بشكه در روز رسيده است و پيش‌بيني شده است كه تا پايان سال 88 به 4 ميليون و 400 هزار بشكه در روز افزايش خواهد يافت(سهامیان مقدم،1387). در اين ميان به دليل تغييرات محيطي و افزايش عدم قطعيت در روند اين تغييرات موجب شده است كه ريسك از عناصر لاينفك اين صنعت گردد، از جمله این عدم قطعیت ها، تحولات غير قابل انتظار قيمت نفت خام و فرآورده‌هاي نفتي، خسارات ناشي از انفجارها و آتش‌سوزي بزرگ است. با انجام برنامه ریزی استراتژیک در پروژه های نفتی و با داشتن تفکری سیستماتیک و ادراک دینامیک نیرو های محرکه ی محیط بیرونی و درونی و پیاده سازی برنامه های مربوط قادر خواهیم بود ریسک ها را مدیریت کنیم.
در حال حاضر نيز علاوه بر گسترش استخراج نفت و گاز از چشمه‌هاي نفتي و ميادين گازي، صنايع وابسته به نفت وسعت يافته و انواع محصولات و مشتقات مختلف حاصل از آن، ساخت پالايشگاه‌هاي مجهز را ضروري مي‌دارد.از اين رو در كشورهاي در حال توسعه شاهد روند رو به افزايش پروژه‌هاي صنعتي گسترده در اين زمينه هستيم كه خود ارزش‌هاي اقتصادي بسيار نهفته‌اي در بردارند. احداث و راه‌اندازي اين واحدهاي پالايش همواره تجمع ريسك و خطرات متنوعي را در پي دارد. بنابراين براي شناسايي ريسك‌های بيمه پذير صنايع پتروشيمي و ارزيابي و مديريت آن، كارشناسان صنعت بيمه نيازمند به همكاري كارشناسان صنعت نفت هستند. Vermevlem, 2006)) استراتژی ها برخلاف تاکتیک ها برای دستیابی به مزیت رقابتی به صورت پایه ای از طریق واکنش مناسب به فرصت ها و تهدید های محیطی و توجه به امکانات و نارسایی های داخلی شرکت می باشد.

 بیمه انرژی
پروژه هاي عمراني و زير بنائي دردست احداث جهت استخراج نفت،گاز و پالايش و پخش آنها و نيز پتروشيمي وساير كارخانجات جانبي كه درفرآيند استخراج نفت وگاز احداث مي گردند،تحت عنوان انرژي درصنعت بيمه مطرح مي باشند.بيمه پروژه هاي انرژي بر اساس قانون تاسيس بيمه مركزي ايران و بيمه گري بايد در داخل كشور انجام گيرد. (اکبر پور، 1385)
اگر پروژه اي به هر نحوي از انحاء مستقيماً در خارج بيمه گردد خلاف قانون مي باشد و مورد بازخواست بيمه مركزي ايران قرار خواهد گرفت. بنابراين بيمه نامه بايد در داخل كشور توسط يكي از شركتهاي بيمه صادر گردد ولي واگذاري به عنوان اتكائي مجاز مي باشد.
پروژه هاي انرژي در هنگام احداث به دو بخش تقسيم بندي مي شوند:
بخش اول: فراساحل (Offshore) بخش دوم :در ساحل( Onshore)
معمولاً حفاري چاهها، نصب جاكت، تاپ سايد Top Side لوله كشي و تاسيسات جانبي در دريا صورت گرفته و پس از استخراج نفت يا گاز آن را با لوله به ساحل فرستاده و در پالايشگاه فرآيند تصفيه انجام مي پذيرد. بدين ترتيب بخشي از كارها در دريا و بخشي ديگر در خشكي انجام مي شود. با در نظر گرفتن خطرات تهديد كننده معمولاً حق بيمه بخش دريائي كار و يا به عبارت ديگر نرخ بيمه تمام خطر Offshore بالاتر از Onshore ميباشد.
اين پروژه ها در حين بهره برداري نيز بصورت ساليانه تحت پوشش بيمه قرار مي گيرند. بيمه هاي تمام خطر، پروژه هاي نفت، گاز و پتروشيمي را تحت پوشش وسيعي قرار مي دهند كه عمدتاً شامل حوادث طبيعي، حوادث ناشي از اجراي كار در زمان نصب، مسئوليت در مقابل اشخاص ثالث، اموال مجاور، شكست ماشين آلات، عدم النفع ناشي از شكست ماشين آلات و غيره مي باشد.
 مفهوم استراتژی
استراتژی عبارت است از الگو یا طرحی که هدف ها، سیاست ها و زنجیره های عملیاتی یک سازمان را در قالب یک کل به هم پیوسته با یکدیگر ترکیب می کند.(شعفی،1381). استراتژی مدیریت ریسک الگویی راهبردی مداوم و همیشگی در طول روند رشد و تکمیل فرایند تصمیم گیری مدیریت ریسک است که برای جهت دهی به این انطباق ها به سوی مقاصدی وسیع تر و جامع تر به کار می رود. بنابراین استراتژی می تواند به عنوان چگونگی طی کردن فاصله بین وضعیت فعلی و وضعیت مطلوب، چارچوبی جهت تعریف منافع مادی و غیر مادی برای ذینفعان، وسیله ای برای دسته بندی و تمایز میان وظایف در سطوح مختلف سازمان و واکنش مناسب به فرصت ها و تهدیدهای محیط می باشد.
برای اداره ی ریسک های پروژه های پتروشیمی با انواع رویدادها و موقعیت های پیش بینی شده و پیش بینی نشده ناشی از عوامل محیطی مواجه می شویم.
 فرآيند تصميم‌گيري استراتژی مديريت ريسك
مديريت ريسك فرآيندي براي حفظ دارايي و قدرت كسب درآمد شخص يا سازمان از راه به حداقل رساندن آثار مالي ناشي از خسارات‌هاست(Ronld press,1965). ریسک ها به دلایل : جهانی شدن و محیط رقابتی، استمرار کسب و کار و پذیرش قوانین جدید افزایش اهمیت دارایی های غیر ملموس و تمرکز موسسات رتبه بندی دارای اهمیت می باشد.وظيفة‌ مديران ريسك، ‌يافتن راه حل‌هايي براي مقابله با آثار زيانبار ناشي از ريسك‌هاست كه آنرا روند تصميم‌گيري در مديريت ريسك مي‌ناميم. مراحل مديريت ريسك را بصورت زير طبقه‌بندي مي‌كنيم:
1. شناسايي ريسك‌ها: شناسايي كامل خطرات و خساراتي كه بصورت بالقوه سازمان را تهديد مي‌كند.
2. تجزيه و تحليل ريسك‌هاي شناسايي شده (ارزيابي): باید اطلاعاتي درمورد خساراتي كه سازمان داشته كسب کرده و سپس اهميت آنها را از شدت و تواتر تعيين كنیم، ‌كه در اين مرحله اولويت‌هايي تعيين مي‌شود كه براساس آن مي‌توان در مورد روش‌هاي مقابله با ريسك به راحتي تصميم گرفت.
3. انتخاب و به اجرا گذاشتن بهترين روش يا تركيبي از روش‌هاي مناسب براي مقابله با ريسك‌هاي ارزيابي شده: اقداماتي كه در اين زمينه انجام مي‌دهيم تحت دو عنوان كلي بيان مي‌شود: الف) كنترل ريسك يعني اجتناب، جلوگيري از بروز خسارات، كاهش ريسك و خسارت. هدف كنترل ريسك به حداقل رسانيدن خساراتي است كه در صورت وقوع، بازسازي آنها مسلتزم منابع مالي سازمان است. ب) تأمين مالي ريسك: اقداماتي كه سازمان براي جبران خسارت انجام مي‌دهد مانند پذيرش خسارت،خود بيمه‌گري وانتقال ريسك به شرکتهای بيمه است.
4. پيگيري نتايج حاصل از مرحله قبل به منظور ايجاد هماهنگي و اعمال كنترل بيشتر در مديريت ريسك.
بنابراين ماهيت مديريت ريسك سازمان‌‌ها و مديران را وامي‌دارد تا نقش آينده‌نرگي در مقابل ريسك‌ها را به عهده بگيرند‌بخصوص در كشورهاي در حال توسعه كه هدف دست يافتن به رشد و توسعه‌ي اقتصادي دارند. مديريت ريسك در رسيدن به اين هدف از زواياي مختلفي از جمله توجه به «آنچه كه نبايد رخ دهد» مي‌تواند نقش بازي كند.در تفکر استراتژیک با تمرکز بر عوامل کلیدی موفقیت در شناسایی و ارزیابی ریسک و با استفاده از برتری های نسبی روش های مختلف مدیریت ریسک در هر مقطع زمانی، نسبت به بکارگیری ابتکارات عوامل اجرایی دخیل در مدیریت ریسک از هر نظر اقدام نمود. پرهیز از اتلاف زمان و امکانات، شناخت و انتخاب بهترین روش ارزیابی و مدیریت ریسک برای بیشینه کردن تابع هدف تحت تاثیر متغیر های مستقلی قرار دارند که همان حدود آزادی عمل استراتژیک می باشند. اتخاذ استراتژی برتر مدیریت ریسک از لحاظ عملکرد از اهمیت ویژه ای برخوردار است.

 ريسك در صنايع نفت، گاز و پتروشيمي
واژه ريسك در فرهنگ بيمه به معناي مورد بيمه، خطر مورد بيمه،‌هزينه مورد بيمه و انتظار ناشي از خسارات يك بيمه نامه تعريف مي‌شود.
هيلسون و موراي وبستر (Hillson & murray-webster, 2004) ريسك را به عنوان «عدم اطميناني كه مي‌تواند تأثير مثبت يا منفي هر يك يا چند هدف داشته باشد» تعريف كرده‌اند.در سال 1996 كميته‌ي اصطلاح شناسي انجمن بيمه و ريسك آمريكا ريسك را اين گونه تعريف كرده‌اند: «عدم اطمينان از پيامد حادثه‌اي كه دو احتمال يا بيشتر دارد(commission of insurance Terminology,1996)»
صنايع نفت، گازو پتروشيمي در بيشتر بخش‌ها با پردازش هيدروكربن‌هاسروكار دارند كه تمام آنها قابل اشتعال هستند و طبق شرايط بخصوصي قابليت انفجار را نيز دارندو همچنين تركيبات سمي نظير سولفيد هيدروژن و بنزن نيز اغلب در اين صنعت وجود دارند
(Rita Vermevlem,2006 ).
معمولاً نفت، گاز و پتروشيمي به موارد ذيل طبقه‌بندي مي‌گردند:
- اكتشاف (Exploration): هم در مناطق ساحلي هم فراساحلي با صرف هزينه‌هاي سنگين و تجهيزات و ماشين‌الات صورت مي‌گيرد.
- توليد (Production): توليد نفت خام معمولاً‌نزديك به تأسيسات سرچاهي انجام مي‌گيرد و منظور جداسازي گاز از نفت خام است.
- حمل و نقل (Transportation): بيشترين بخش صنعت مربوط به حمل و نقل توليد به مناطق ذخيره سازي است كه توسط خطوط لوله انجام مي‌گيرد.
- ذخيره‌سازي نفت خام (Crude oil storage): ذخيره‌سازي نفت خام و فرآورده‌هايش امري ضروري است كه خسارت يك مخزن با ظرفيت 1 ميليون بشكه بالغ بر 25 ميليون دلار مي‌باشد.
- پردازش نفت خام (Processing of Crude oil): در طبقه‌بندي ريسك در بخش انرژي، بزرگترين خسارتها در اين بخش قرار مي‌گيرند. حاصل پردازش و پالايش گازوئيلي تركيبات نامطلوبي چون سولفيد و فلزات سنگين، گازهاي مايع قابل اشتعال (LFG) هستند.
- ذخيره‌سازي محصول (Product storage): گازهاي مايع همانند LNG و LPG در فشار اتمسفريك در مخازن سقف شناور و سقف مخروطي ذخيره مي‌گردند كه در صورت اشتعال خسارات جبران ناپذيري ايجاد مي‌كنند.
- توزيع (Distribution): توزيع و پخش توسط خطوط لوله، جاده و تانكر ريلي و يا توسط دريا انجام مي‌گيرد. عمليات صنايع نفت، گاز و پتروشيمي (O.G.P) بوسيلة خطرات آتش‌سوزي و انفجارهاي بزرگ كه منجر خسارات مالي مي‌شوند تهديد مي‌گردند كه مي‌توانند شامل اشكال ذيل باشند(Kontantation & Georgios,2009 ):استخرهاي آتش،آتش سوزي‌هاي ناشي از بخار،انفجار ابر بخار،انفجارهاي داخلي.
در اين صنايع به لحاظ پيچيدگي طبيعت تكنيكي آنها و تجمع سرمايه‌هاي زياد، در معرض خطر و برخورداري از پتانسيل بالاي حادثه پذيري در فرآيندهاي مختلف ذكر شده مي‌باشد. اين ريسك‌ها باعث پيامدهايي مثل تلفات انساني، آلودگي محيطي و توقف كسب و كار خواهد شد.
در اين راستا با طرح اين سوال كه چرا بايد صنايع اكتشاف و توليد نفت، گاز و پتروشيمي تحت حمايت بيمه قرار گيرندبه بررسي موضوع مي‌پردازيم: Dr Evan millst,2009
1. پيچيدگي ريسك‌هاي فيزيكي در صنايع نفت، گاز و پتروشيمي:
با پيشرفت و توسعه تكنولوژي در صنايع مختلف از جمله صنعت نفت و پتروشيمي، خطرات كه در جريان‌هاي فرآيند ممكن است منجر به بروز خسارت گردد بسيار متنوع مي‌باشد. در نتيجه براي ارزيابي صحيح ريسك و مديريت سازماندهي شدة ريسك‌ها علاوه بر افزايش سطح داشن فني بايد به اين موارد توجه خاص كرد:
الف) شناسايي دارايي‌هايي كه بالقوه در معرض خطر قرار گرفته‌اند. شامل ماشين‌آلات، دستگاه‌هاي توليدي..
ب) شناخت موقعيت جغرافيايي ريسك به دليل بررسي احتمال وقوع خطرات طبيعي چون سيل و زلزله كه باعث تشديد خسارت مي‌شود.
ج) طبقه‌بندي خطرات عمده با توجه به احتمال حادثه پذيري آنها در گروه‌های مشابه.
د) تخمين ارزش جايگزيني دارايي‌ها بعد از وقوع حادثه.
هـ) محاسبه حداكثر خسارت احتمالي MPL يا پيش‌بيني حداكثر خسارت EML.


2. وجود پتانسيل بالاي حادثه پذيري به لحاظ ماهيت ريسك:
در صنعت پتروشيمي بعلت تجمع جريانهاي گرمايشي، حرارتي و فشاري و تبخيري و توليد مواد با قابليتهاي بالاي اشتعال در فرآيند استخراج و توليد نفت و گاز، پتانسيل بالقوه احتمال وقوع خسارت افزايش يافته و با بهبود سطح ايمني و پيشگيري و كنترل حوادث ضريب احتمال خطر كاهش مي‌يابد اما هيچ گاه به صفر نمي‌رسد.
3) تجمع سرمايه‌هاي در معرض خطر در يك محل:
تمركز مبالغ زياد سرمايه در يك مكان خسارات غير قابل جبراني را به دنبال دارد. اين سرمايه‌ها بطور مرتب در جريان فعاليت‌هاي مختلف توليدي و استخراج نفت و گاز قرار مي‌گيرند و دائماً در معرض خطرات طبقه‌بندي شده هستند(اکبر پور،1385).در نتيجه صنعت نفت داراي ريسك‌هاي بالقوه‌اي است كه اين موضوع نياز صنعت را به داشتن پوشش بيمه‌اي روشن مي‌کند. از طرفي بيمه‌گران بطور كلي نگران بيمه كردن ماشين‌الات پتروشيمي، كارخانه و فرآيندهاي نفتي هستند، زيرا وقوع خسارات در يكي از قسمت‌هاي فرآيند توليد نفت و گاز مي‌تواند باعث كاهش قدرت مالي شركت بيمه شود. اما از آنجايي كه بيمه اتكايي فرصت مشاركت در خسارت‌هاي بزرگ را به شركت بيمه مي‌دهد، بيمه‌گران تنها به تنوع پرتفوي خود مي‌پردازند.



 استراتژی مديريت ريسك در صنایع پتروشيمي
کارخانجات و ماشین آلات پتروشیمی نفت و گاز تحت طبقه ی کلی از اموال صنعتی به وسیله ی بیمه گران ملاحظه می شوند. کانون توجه ارزیابان ریسک بر حسب پیش گیری خسارت بیمه ای به جنبه های سخت افزاری از سیستم های کاهش آتش سوزی که پمپ های آب و آبپاش ها را جلب می شود. علاوه بر این محاسبات PML(حداکثر خسارت ممکن) مبنای ارزیابی در زمینه ی آتش سوزی قرار می گیرد. PMLیک تخمین مالی از خسارتی که وارد می شود که این تخمین را بیمه گران بر اساس یک ریسک واحد که آتش سوزی و یا انفجار را نتیجه می دهد،می زنند.
ارزيابي و تجزيه و تحليل ريسك‌هاي پتروشيمي را به دو مورد تقسيم مي‌كنيم:
1)ارزيابي تأسيسات، ماشين‌الات ساحلي
2)ارزيابي تأسيسات و ماشين‌الات فراساحلي.
براي بررسي ريسك در مورد تأسيسات و ماشين‌آلات ساحلي علاوه بر محاسبات PML (حداكثر خسارت ممكن) و EML (حداكثر خسارت احتمالي)، تعدادي از بيمه‌گران از سيستم مقياس رتبه‌بندي ريسك كليدي (KPRTS) استفاده مي‌كنند،که بر این اساس ارزیابی هایی روی این شاخص های کلیدی انجام می شود. كه در اين سيستم براي ارزيابي ريسك‌هاي پتروشيمي از 3 شاخص: سخت افزار (ماشين‌الات)،نرم‌افزار،سيستم‌هاي محافظت و ايمني استفاده مي‌كنند، در تأسيسات نفت و گاز (فراساحلي، ساحلي) بايد از ماشين‌الات و تجهيزات ايمني و قابل اعتماد استفاده شود. بنابراين ضرورت بكارگيري مديريت ریسک در اين صنعت اجتناب‌ناپذير است و براي سطح ايمني و محافظت را افزايش داد كه اين سطح ايمني براي اكثر بيمه‌گران يك معيار مهمي براي پذيرفتن ريسك است. براي مثال در مورد ريسك ذخيره LPG (گاز مايع) با تدارك سوپاپ‌هاي ايمني روي خط لوله، بازرسي دوره‌اي، آزمايش خط لوله و نصب حس‌گرهاي نشت LPG و سيستم‌هاي ضد حريق مي‌توان سطح ايمني را افزايش داد. (حبیبی,1384)
بيمه‌گر بر حسب سطح ايمني مي‌تواند در مورد قبول ريسك و نرخ‌هاي آن تصميم بگيرد. بنابراين با بهره‌گيري از استراتژی مديريت ريسك مي‌توان امنيت را در مراحل مختلف فرآيند افزايش داد و در نتيجه حق بيمه كاهش يابد.
فرآيند استراتژیک مديريت ريسك بطور جدي بوسيلة شركت‌هاي بيمه براي بيمه كردن ريسك‌هاي پتروشيمي در نظر گرفته شده است تا ارزيابي درستي در شناسايي ريسك‌ها صورت پذيرد و از تعداد خسارات سنگين در اين صنعت كه خود بار مالي براي اقتصاد كشور است، كاسته شود. در شروع روند ارزیابی ریسک لازم است تدوین و تکوین استراتژی های مدیریت ریسک به شرح زیر دنبال گردد:
• تحلیل وضعیت اعم از تجزیه و تحلیل دورن پرژوهای صنایع پتروشیمی و شناخت محیط بیرونی و عوامل موثر.
• بینش،رسالت و صورت بندی استراتژی ها اعم از استراتژی های عملیاتی مدیریت ریسک.
• اجرای استراتژی مدیریت ریسک.
• ارزیابی و نظارت.
در پیاده ساز ی استراتژی مدیریت ریسک حاکم در صنایع پتروشیمی متناظر با فرایند مدیریت پروژه های نفتی در کلیه ی مراحل برنامه ریزی، اجرا، ارزشیابی و کنترل می بایست به صورت کاملا تعاملی ارتباط بین اجزای دو سیستم برنامه ریزی و کنترل پروژه های نفتی و سیستم مدیریت ریسک پروژه را با سیستم برنامه ریزی استراتژیک برقرار نمود.
 بیمه اتکایی:
امروزه بیمه در کشورهای صنعتی و پیشرفته رشد چشمگیر یافته وتقریباً اکثر دارائی هاو مسئولیتهای گوناگون اشخاص درمقابل همدیگر تحت پوشش بیمه قرار می گیرد. شرکتهای بیمه نیز باتوجه به سرمایه وذخایر خودبخشی از ریسک را نگهداشته وقسمت دیگر رااز طریق بیمه اتکایی به دیگر شرکتهای بیمه واگذار می نمایند. بنابراین شرکتهای بیمه درتوزیع و انتقال ضرر و زیان اقتصادی یک کشور که از حوادث گوناگون به وجود می آید به بازار بین المللی نقش مهمی راایفا می نمایند. بیمه ی اتکایی یک استراتژی کاهش ریسک در مدیریت ریسک صنایع پتروشیمی محسوب می شود.
در تعریف پوشش بیمه ای برای سرمایه های بزرگ ووضعیت مخاطرات خاص آن از جمله در کشور ما صنایع نفت ،گاز و پتروشیمی استفاده از مکانیزم بیمه اتکایی به عنوان یکی از استراتژی های مدیریت ریسک در سطح بین المللی در جهت استفاده از حداکثر ظرفیت و پتانسیل داخلی وخارجی ضرورت والزام است وبهره مند شدن از چترحمایتی بازار جهانی بیمه به لحاظ تخصصی وهم به لحاظ روشهای مالی از طریق شرکتهای بیمه داخلی کشور ضامن و حافظ منافع کشور خواهد بود. آنچه مسلم است مراجعه مستقیم بعضی از صاحبان صنایع بزرگ به خصوص در بخش انرژی به طور مستقیم به بیمه گران بین المللی نه تنها برخلاف قانون ومقررات موضوعه کشور می باشد بلکه با اطمینان می توان اظهار کرد که از نظر توجیه اقتصادی واخذ تامین مناسب نیز از آنجائیکه راهبری امور به شرکتهای بیمه خارجی واگذار می گرد به ضرر کشور می باشد چرا که شرکتهای بیمه داخلی ، روابط مالی متقابل بابیمه گران اتکایی دارند وهمچنین به روابط بازار جهانی ورقابت های موجوداشراف دارند ،بنابراین ایده مراجعه مستقیم به بیمه گران خارجی نه تنها منافع مالی سازمان مربوطه را تامین نخواهد نمود بلکه در تقابل باصنعت بیمه داخلی و استقلال اقتصادی کشورمی باشد.اقتصاد در اکثر کشورهای توسعه یافته ویادر حال توسعه وابستگی به تجارت خارجی دارد به طوری که صدور مواد خام اولیه مانند نفت ، محصولات کشاورزی ومواد معدنی در مقابل واردات کالاها و اقلام موردنیاز از قبیل مواد غذایی ، ماشین آلات وتجهیزات ، مواد دارویی و .... از خصوصیات این اقتصاد است و صنعت حمل ونقل نیز حلقه واسط وتکمیل کننده این چرخه می باشد.
در راستای توسعه صنایع فوق الذکر ، " صنعت حمل ونقل" به عنوان یکی از بسترهای حیاتی چرخه اقتصادی در کشور به شمار می آید که حرکت وپویایی آن ، در توسعه جوامع نقشی اجتناب ناپذیر دارد. این صنعت به عنوان سرمایه ای ملی ،همواره در معرض خطرات گوناگون طبیعی وانسانی است وخسارت های وارده به آن می تواند کارکرد این صنعت رادچار اختلال کند که این امر بر برنامه های توسعه کشور نیز تاثیر منفی خواهد گذاشت.

 بیمه های مورد نیاز در برنامه ریزی مالی پروژه های صنایع نفت ،گاز و پتروشیمی :
مکانیزم جبران خسارات فیزیکی بطور مستقیم و خسارات ناشی از توقف در تولید ، در جریان بهره برداری و کسب درآمد مورد انتظار بطور غیر مستقیم بعنوان هدف اصلی خرید بیمه می باشد در پروژه های در حال ساخت باید این پوشش ها بصورت یک بیمه نامه جامع عرضه شود و خسارات ناشی از عملیات احداث در قالب بیمه نامه های E.A.R یا C.A.R با پوشش در مقابل خسارات وارده به اشخاص ثالث (T.P.L) و خسارت توقف در تولید (B.I) و خسارات ناشی از شکست ماشین آلات (M.B) و عدم النفع ناشی از شکست که در قالب از دست دادن در آمد متصوره (M.L.O.P) را باید در برنامه ریزی مالی جبران خسارات پروژه مد نظر قرار داد. در برنامه ریزی مالی ریسک باید سهم فرانشیز براساس ظرفیت های نگهداری منظور گردد.( سهامیان مقدم.1387 )
پوشش بیمه ای خریداری شده باید بر اساس قیمت واقعی پروژه باشد بدین منظور اخذ پوشش بر اساس سناریوی M.P.L ، روش قابل قبولی است.اطلاع از بازار و تحقیق برای خرید بیمه نامه (با نرخ و شرایط مناسب) با توجه به امکانات افزایش ظرفیت های کپتیو (CAPTIVE)و حمایت های داخلی و حرفه ای می تواند یک برنامه جامع بیمه پروژه را با هدف به حداقل رساندن هزینه های آن در اختیار قرار دهد. با توجه به شرایط دشوار بازار، تهیه برنامه مناسب تامین مالی جبران خسارات با در نظر گرفتن مدیریت هزینه های پروژه بعنوان یک هدف حائز اهمیت است.

 نتيجه‌گيري
ماهيت ريسك‌هاي اين صنعت عمدتاً با تواتر كم و شدت بسيار بالا مي‌باشند. تجديد نظر، اصلاح استانداردهاي ايمني، ارتقاء آموزش و فرهنگ ايمني و افزايش فرآيندهاي كنترل مديريتي مي‌تواند به عنوان بخشي از استراتژی مديريت ريسك در راستاي كاهش احتمال بروز خسارت شود. اميدواريم تا با افزايش ايمني در صنعت پتروشيمي تعداد و مقدار خسارات در آينده كاهش يابد.زیرا تاثیر تخریب یک مجتمع صنعتی بزرگ در اقتصاد یکی از کشورهای در حال توسعه به مراتب بیش از تاثیر وقوع چنین موردی بر اقتصاد یک کشور توسعه یافته است.
از طرف دیگر به دلیل سرمایه گذاری ها در صنعت پتروشیمی و تغییرات محیط دور و نزدیک در صنایع پتروشیمی که موجب بروز ریسک هایی می شودو همچنین فشار های اجتماعی،قوانین و مقررات و رقابت ها اهمیت پاسخگویی مدیران را در ارتباط با ریسک بیشتر نموده است.
بنابراین به کارگیری استراتژی مدیریت ریسک کارا و اثربخش در صنعت پتروشیمی اهمیت بسیاری دارد. بهره گیری از استراتژی های مدیریت ریسک به عنوان فرآیندی قابل اطمینان می تواند بهترین بازده را در صنعت پتروشیمی به دنبال داشته باشد. از این رو برنامه های مدیریت ریسک در تمام شرکت ها و مناطق پالایش و پخش باید در اولویت قرار گیرد.

 

 

 

(مریم زرندی- سیده سوگل شهرستانی)

کارشناسی ارشد:
(مدیریت بازرگانی گرایش بیمه)

 

منبع: سایت مرجع متخصصین ایران

فهرست منابع
منابع فارسی :
1. اکبر پور، لیلا. 1385،"بیمه ی انرژی و تجمع ریسک"، ماهنامه ی صنعت نفت،ِ صفحه ی 24.
2. سهامیان مقدم، جواد.1387،"نقش بیمه های انرژی در صنایع هیدروکربنی"، مجله ی تدبیر،شماره ی 147،صفحه ی 24.
3. شعفی، فرهنگ 1381. "دیدگاه استراتژیک در مدیریت پروژه"، وزارت نفت جمهوری اسلامی ایران.
4. نادری پور، محمود.1379. "برنامه ریزی و کنترل پروژه"،سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور،چاپ 4
5.حبیبی, مجید.1384."تنوع خطرات و ریسکهای بیمه پذیر در صنایع نفت،گاز و پتروشیمی" ماهنامه ی صنعت نفت,16
منابع انگلیسی:
.6Bulletin of insurance Terminology of the American risk and insurance association, vol 2, no.1, march1996.
.7Dr Evan Mills, Munich.2009, innovation energy insurance facility introduced to cover risk in developing countries,pp 100.
.8Hill son & Murray- Webster, R.2004, understonigy & managing risk attitude, p. 2.
.9J. RAMESH BABSU, process risk management for better insurance benefits.2008, instrumentation in Gil & Gas industry.
.10Kontations & Georgics Founts’, 2009.Role of energy insurance industry Hydrocarbon (oil & gas petrochemical). Pp 124-126.
.11Rita vermevlem, 2006. Variety of possible risks in the oil & gas. Pp 229. Ronald press, 1956. C.A. Kulp, casualty insurance, Newport. Pp 3-4.

 

موضوعات مرتبط: مهندسی صنایع گاز ، مهندسی پتروشیمی ، ایمنی در صنایع نفت ، گاز و پتروشیمی
برچسب‌ها: ريسك , استراتژی های مدیریت ریسک , بیمه انرژی , ‌صنعت پتروشيمي